سرعت و عملکرد
سرعت سایت چطور روی فروش اثر میگذارد و چطور آن را درست بسنجیم
عدد یک ابزار سرعت، خودش هدف نیست. چیزی که روی فروش اثر دارد تجربه خریدار روی گوشی خودش است. این راهنما میگوید چه چیزی را، با چه ابزاری و با چه معیاری بسنجید.
- نوشته
- تیم جنیس
- انتشار
- زمان مطالعه
- ۸ دقیقه
فهرست مطالب
سرعت سایت روی فروش اثر دارد، چون هر ثانیه انتظار روی گوشی، بخشی از خریداران را پیش از دیدن محصول از صفحه بیرون میکند. برای سنجیدن درست آن، بهجای یک عدد کلی، سه معیار Core Web Vitals را روی صفحات اصلی فروش و با داده کاربران واقعی ببینید: LCP برای سرعت نمایش، INP برای پاسخگویی و CLS برای ثبات چیدمان.
شواهد: سرعت بیشتر، فروش بیشتر
جمله «هر ۱۰۰ میلیثانیه سرعت، یک درصد فروش» در مقالههای فارسی زیاد نقل میشود، اما معمولاً بدون منبع دستاول. ما به موردی استناد میکنیم که روش و تاریخ مشخص دارد.
ودافون در یک آزمایش A/B، دو نسخه از یک صفحه فروش را به دو گروه هماندازه از بازدیدکنندگان تبلیغاتی نشان داد. در نسخه بهینهشده، بخشی از رندر از مرورگر به سرور منتقل و تصاویر بهینه شد. به گزارش web.dev (اسفند ۱۳۹۹)، LCP این نسخه ۳۱ درصد بهتر بود و فروش کل ۸ درصد بیشتر شد.
این عدد برای همه سایتها تکرار نمیشود و نباید آن را وعده دانست. ولی نشان میدهد که بهبود سرعت، وقتی درست سنجیده شود، اثر مستقیم و قابلاندازهگیری روی فروش دارد.
در ارزیابی هر ادعای سرعت، سه چیز را بپرسید: چه چیزی تغییر کرد، با چه روشی سنجیده شد و چه چیزی ثابت ماند. آزمایش ودافون از این جهت ارزشمند است که دو نسخه همزمان و با بازدیدکنندگان مشابه مقایسه شدند، نه «قبل» و «بعد» در دو فصل متفاوت.
Core Web Vitals چه چیزی را میسنجد
گوگل سه معیار را برای سنجش تجربه کاربر تعریف کرده است. هر کدام به بخشی از تجربه خرید مربوط است:
برای دیدن همه ستونها، جدول را به چپ بکشید.
| معیار | چه چیزی را میسنجد | آستانه خوب | در فروشگاه یعنی |
|---|---|---|---|
| LCP | زمان نمایش بزرگترین بخش صفحه | ۲٫۵ ثانیه یا کمتر | عکس محصول یا بنر اصلی چقدر زود دیده میشود |
| INP | تأخیر پاسخ صفحه به تعامل کاربر | ۲۰۰ میلیثانیه یا کمتر | بعد از لمس «افزودن به سبد»، صفحه چقدر زود واکنش نشان میدهد |
| CLS | جابهجایی ناگهانی چیدمان صفحه | ۰٫۱ یا کمتر | آیا دکمه درست زیر انگشت خریدار میماند |
نکته مهم: این آستانهها برای صدک ۷۵ بازدیدها تعریف شدهاند، جداگانه برای موبایل و دسکتاپ. یعنی دستکم سهچهارم بازدیدها باید تجربهای در محدوده «خوب» داشته باشند، نه اینکه سایت روی رایانه شما سریع باز شود.
اگر فقط یک معیار را دنبال میکنید، برای فروشگاهها LCP صفحه محصول معمولاً نقطه شروع خوبی است، چون مستقیم به دیده شدن عکس و قیمت مربوط است. ولی INP را هم نادیده نگیرید؛ دکمهای که با تأخیر پاسخ میدهد، خریدار را به لمس دوباره یا ترک صفحه وامیدارد.
داده آزمایشگاهی و داده کاربران واقعی
PageSpeed Insights دو نوع عدد نشان میدهد و بسیاری از سوءتفاهمها از یکی دانستن آنها میآید. داده آزمایشگاهی (Lighthouse) در شرایط کنترلشده و با یک دستگاه و اینترنت شبیهسازیشده گرفته میشود و برای پیدا کردن علت کندی مفید است. داده میدانی از تجربه کاربران واقعی Chrome در ۲۸ روز گذشته جمع میشود و تصویر واقعیتری از تجربه خریداران شماست.
به همین دلیل امتیاز Lighthouse در هر اجرا کمی تغییر میکند و ممکن است با داده میدانی همخوانی نداشته باشد. سایتی که هنوز بازدید کافی ندارد، داده میدانی هم ندارد؛ در این حالت به داده آزمایشگاهی تکیه کنید، ولی چند بار و روی صفحات مختلف.
روش سنجش در شش گام
- صفحات فروش را انتخاب کنید، نه فقط صفحه اصلی. صفحه دستهبندی، صفحه محصول و سبد خرید، مسیری است که پول از آن میگذرد.
- موبایل را اول ببینید. بیشتر خریدها روی گوشی شروع میشود و گوشیها و اینترنت همراه، سایت را کندتر از رایانه نشان میدهند.
- در PageSpeed Insights اول بخش داده کاربران واقعی را بخوانید، بعد سراغ امتیاز آزمایشگاهی بروید.
- گزارش Core Web Vitals در گوگل سرچ کنسول را باز کنید. این گزارش صفحات مشابه را گروهبندی میکند و نشان میدهد مشکل در یک قالب صفحه است یا کل سایت.
- برای یافتن علت، Lighthouse را چند بار اجرا کنید و بخش پیشنهادها را بخوانید، نه فقط عدد را.
- شرایط سنجش را یادداشت کنید: صفحه، ابزار، زمان و نوع اینترنت. بدون اینها، مقایسه قبل و بعد معنایی ندارد.
اگر وقت محدودی دارید، فقط دو صفحه را هر ماه یک بار بسنجید: پرفروشترین صفحه محصول و سبد خرید. همین دو عدد، اگر منظم ثبت شوند، زودتر از هر گزارش کلی نشان میدهند که تغییری در سایت به تجربه خریدار آسیب زده است. هر بار هم که افزونه، ابزار چت یا کد رهگیری تازهای اضافه میشود، همین دو صفحه را دوباره بسنجید.
رایجترین دلیلهای کندی فروشگاهها
عکسهای حجیم
عکسی که مستقیم از دوربین یا گوشی بارگذاری شده، ممکن است چند مگابایت حجم داشته باشد، در حالی که روی گوشی در کادری چندصد پیکسلی نمایش داده میشود. پیش از بارگذاری، ابعاد عکس را به اندازه نمایش برسانید و از فرمتهای جدید مثل WebP استفاده کنید.
اسکریپتهای بیرونی
هر ابزار چت، کد رهگیری، پیکسل تبلیغاتی یا ویجت شبکه اجتماعی، کدی است که از سرور دیگری بارگذاری میشود. چند تا از اینها کنار هم میتوانند INP را خراب کنند. پیش از نصب هر ابزار جدید، اثر آن بر سرعت را بسنجید و ابزارهایی را که دیگر استفاده نمیکنید حذف کنید.
پاسخ کند سرور
راهنمای بهینهسازی LCP در web.dev زمان این معیار را به چهار بخش تقسیم میکند و پیشنهاد میدهد حدود ۴۰ درصد آن صرف رسیدن اولین بایتهای HTML و حدود ۴۰ درصد صرف دانلود منبع اصلی مثل عکس بنر شود. اگر همین اولین پاسخ سرور کند باشد، هیچ بهینهسازی دیگری جبرانش نمیکند. هاست ضعیف، کش نکردن صفحات و کوئریهای سنگین پایگاه داده دلیلهای رایجاند.
بنرها و پیامهایی که صفحه را جابهجا میکنند
نوار تخفیفی که چند لحظه بعد از بارگذاری بالای صفحه ظاهر میشود یا عکسی که ابعادش از قبل مشخص نشده، محتوا را پایین میکشد و CLS را بالا میبرد. برای هر عکس و بنر، از پیش فضا رزرو کنید.
فونتها
فونت فارسی معمولاً حجیمتر از فونت لاتین است و اگر چند وزن مختلف بارگذاری شود، نمایش متن را عقب میاندازد. فقط وزنهایی را که واقعاً استفاده میکنید بارگذاری کنید، فونتها را روی سرور خود سایت نگه دارید و برای فونت اصلی متن، پیشبارگذاری (preload) تعریف کنید.
رفع کندی را از کجا شروع کنیم
همه مشکلها هموزن نیستند. این ترتیب معمولاً با کمترین هزینه بیشترین اثر را دارد:
- پاسخ سرور: اگر اولین پاسخ صفحه کند است، هر کار دیگری فقط بخشی از مشکل را حل میکند. کش صفحات و میزبانی مناسب را اول بررسی کنید.
- عکس بزرگ بالای صفحه: همان عکسی که LCP را میسازد باید کمحجم باشد، ابعاد درست داشته باشد و دیرتر از بقیه بارگذاری نشود.
- اسکریپتهای بیرونی: هر ابزاری که استفاده نمیشود حذف شود و بقیه پس از نمایش محتوای اصلی بارگذاری شوند.
- جابهجایی چیدمان: برای عکسها، بنرها و پیامها از پیش فضا رزرو شود.
- فونتها و کدهای استفادهنشده: در انتها، وقتی مشکلهای بزرگتر رفع شدهاند.
بعد از هر تغییر، با همان شرایط دوباره بسنجید
داده کاربران واقعی در PageSpeed Insights حاصل ۲۸ روز گذشته است؛ پس اثر تغییری که امروز میدهید، چند هفته طول میکشد تا کامل در آن دیده شود. در این فاصله پیشرفت را با داده آزمایشگاهی دنبال کنید، ولی همیشه با همان صفحه، همان ابزار و همان تنظیمات.
برای دیدن همه ستونها، جدول را به چپ بکشید.
| زمان | صفحه | تغییر | چه چیزی ثبت شود |
|---|---|---|---|
| پیش از تغییر | صفحه محصول | بدون تغییر | LCP و CLS آزمایشگاهی در سه اجرا روی موبایل |
| یک روز بعد | صفحه محصول | فشردهسازی عکس اصلی | همان سنجش، با همان تنظیمات |
| چهار هفته بعد | صفحه محصول | بدون تغییر تازه | داده کاربران واقعی و مقایسه با پیش از تغییر |
سرعت در روزهای کمپین و حراج
سایتی که در روز عادی سریع است، ممکن است در ساعت شروع حراج کند شود، چون دهها برابر روزهای عادی بازدیدکننده همزمان دارد. اگر کمپین بزرگی در راه است، از چند روز قبل تاریخ و حجم تقریبی تبلیغات را به تیم فنی یا میزبان سایت اطلاع دهید تا ظرفیت و کش بررسی شود.
در روز کمپین، صفحه محصول و سبد خرید را هر چند ساعت یک بار روی گوشی امتحان کنید. کندی سبد خرید در ساعت اوج، گرانترین کندی سال است؛ چون درست همان لحظهای رخ میدهد که برای آوردن خریدار هزینه تبلیغات پرداختهاید.
نکتههایی مخصوص کاربران ایران
سرعتی که شما در دفتر با اینترنت ثابت میبینید، با تجربه خریداری در شهری دیگر و با اینترنت همراه یکی نیست. در روزهای اختلال اینترنت، منابعی که از سرورهای خارجی بارگذاری میشوند، مثل فونت، نقشه یا ابزار چت، ممکن است دیر برسند یا اصلاً نرسند و بخشی از صفحه را از کار بیندازند.
- فونتها و فایلهای اصلی را روی سرور خود سایت نگه دارید.
- از CDN برای نزدیک کردن فایلها به کاربر و پایداری در زمان اختلال استفاده کنید.
- سایت را با اینترنت همراه اپراتورهای مختلف و از شهرهای دیگر هم امتحان کنید.
- بخشهای وابسته به سرویس خارجی را طوری بسازید که اگر بارگذاری نشدند، خرید متوقف نشود.
سرعت در سایتهای جنیس
در جدول پلنهای جنیس، هدف سرعت لود صفحات برای پلن ۱ زیر ۲٫۵ ثانیه، برای پلن ۲ زیر ۱ ثانیه و برای پلن ۳ زیر ۰٫۵ ثانیه آمده است. همانطور که در این مقاله دیدید، هر عدد سرعت به صفحه موردسنجش، ابزار، محل آزمایش و اینترنت بستگی دارد. اگر سرعت سایتتان با انتظارتان فاصله دارد، نتیجه و شرایط اندازهگیری را در تیکت پشتیبانی بفرستید تا بررسی شود.
اگر در حال انتخاب میان قالب و طراحی اختصاصی هستید، اثر هر کدام بر سرعت را در سایت اختصاصی یا قالب آماده خواندهاید. برای فروشگاه، زیرساخت و ظرفیت هر پلن در صفحه طراحی سایت فروشگاهی آمده است.
منابع
- Web Vitals، web.dev (Google)، بهروزرسانی ۱۰ آبان ۱۴۰۳
- About PageSpeed Insights، Google for Developers، بهروزرسانی ۳۰ مهر ۱۴۰۳
- Vodafone: A 31% improvement in LCP increased sales by 8%، web.dev (Google)، ۲۷ اسفند ۱۳۹۹
- Optimize Largest Contentful Paint، web.dev (Google)، بهروزرسانی ۱۱ فروردین ۱۴۰۴