چک لیست طراحی سایت؛ ۴۰ مورد قبل از تحویل گرفتن

داشتن یک چک لیست طراحی سایت هنگام تحویل گرفتن پروژه، تضمین می‌کند که وب‌سایت شما از نظر فنی، محتوایی، امنیتی و حقوقی هیچ نقصی ندارد. این فهرست ۴۰ موردی به شما کمک می‌کند تا پیش از پایان قرارداد، تمام بخش‌های سایت را بررسی کرده و از عملکرد آن‌ها مطمئن شوید.

سوالات قبل از طراحی سایت (۲۰ پرسش برای پیش از سفارش)

پیش از آنکه حتی به مرحله تحویل گرفتن پروژه برسید، باید در زمان انتخاب شرکت طراح و بستن قرارداد، شفافیت کامل ایجاد کنید. پرسیدن این ۲۰ سوال به شما کمک می‌کند تا از تخصص تیم اجرایی و هم‌راستایی آن‌ها با نیازهای کسب‌وکارتان اطمینان پیدا کنید. اگر شرکت طراح نتواند پاسخ روشنی به این پرسش‌ها بدهد، احتمالاً در مرحله نهایی با مشکلات جدی روبه‌رو خواهید شد.

• ۱. آیا طراحی سایت به صورت کاملاً اختصاصی انجام می‌شود یا از قالب‌های آماده استفاده می‌کنید؟
• ۲. مالکیت نهایی دامنه (Domain) و هاست به نام چه کسی ثبت خواهد شد؟
• ۳. در صورت نیاز به توسعه در آینده، آیا کدها متن‌باز (Open Source) و قابل انتقال هستند؟
• ۴. آیا دسترسی مدیر کل (Super Admin) پس از تسویه‌حساب به صورت کامل تحویل داده می‌شود؟
• ۵. هزینه نهایی پروژه چقدر است و آیا هزینه‌های پنهانی مانند تمدید افزونه‌ها وجود دارد؟
• ۶. فرایند پرداخت هزینه‌ها چگونه است و چه پیش‌فاکتور یا سندی ارائه می‌شود؟
• ۷. مراحل انجام پروژه چیست و آیا پیش از کدنویسی، طرح گرافیکی تایید می‌شود؟
• ۸. در تیم جنیس (Genius CS)، طراحی پیش از اجرا در نرم‌افزار فیگما به تایید کارفرما می‌رسد؛ آیا شما هم چنین روندی دارید؟
• ۹. وب‌سایت با چه فناوری‌ها و زبان‌های برنامه‌نویسی یا سیستم مدیریت محتوایی (CMS) توسعه می‌یابد؟
• ۱۰. آیا سایت از همان ابتدا واکنش‌گرا (Responsive) طراحی می‌شود؟
• ۱۱. چه تدابیری برای امنیت وب‌سایت در برابر حملات رایج و بدافزارها در نظر گرفته شده است؟
• ۱۲. آیا تنظیمات اولیه سئوی فنی (Technical SEO) در طول فرایند ساخت پیاده‌سازی می‌شود؟
• ۱۳. برای بارگذاری سریع‌تر صفحات چه راهکارهای فنی در ساختار سایت اعمال می‌شود؟
• ۱۴. آیا سایت به ابزارهای تحلیل و آمار مانند سرچ کنسول متصل خواهد شد؟
• ۱۵. نحوه آموزش کار با پنل مدیریت سایت پس از تحویل چگونه است؟
• ۱۶. در صورت بروز باگ یا خطای فنی پس از تحویل، شرایط پشتیبانی چگونه خواهد بود؟
• ۱۷. در ساعات کاری چطور می‌توانم با تیم پشتیبانی در ارتباط باشم؟
• ۱۸. برای فروشگاه‌های اینترنتی، آیا فرایند اتصال به درگاه پرداخت و نماد اعتماد انجام می‌شود؟
• ۱۹. در صورتی که بخواهیم امکانات جدیدی به سایت اضافه کنیم، روال برآورد هزینه آن چگونه است؟
• ۲۰. چه تعهدی برای رعایت حقوق کپی‌رایت در استفاده از فونت‌ها، تصاویر و ابزارها وجود دارد؟

پاسخ دقیق به این پرسش‌ها تعیین می‌کند که آیا با یک تیم حرفه‌ای روبه‌رو هستید یا خیر. هزینه ساخت یک پلتفرم به دامنه کار و امکانات درخواستی بستگی دارد. برای برآورد اینکه پروژه شما با رعایت تمام این استانداردها چه بودجه‌ای نیاز دارد، می‌توانید جزئیات پلن‌ها را در صفحه تعرفه‌ها بررسی کنید.

بخش اول: چک لیست فنی و عملکردی سایت (موارد ۱ تا ۱۰)

نخستین قدم در بررسی و تحویل گرفتن سایت، اطمینان از عملکرد صحیح تمام اجزای فنی آن است. کاربران با دستگاه‌های مختلف وارد سایت شما می‌شوند و کوچک‌ترین خطای عملکردی می‌تواند به معنای از دست رفتن مشتری باشد.

1. بررسی واکنش‌گرایی (Responsive): سایت باید در موبایل، تبلت و دسکتاپ بدون به هم ریختگی عناصر نمایش داده شود.
2. سازگاری با مرورگرها: عملکرد صحیح سایت در کروم، سافاری، فایرفاکس و اج آزمایش شود.
3. تست فرم‌های تماس و ثبت‌نام: تمام فرم‌ها باید بدون خطا اطلاعات را ثبت کرده و پیام موفقیت نشان دهند.
4. لینک‌های داخلی و خارجی: هیچ لینک شکسته‌ای (خطای ۴۰۴) نباید در منوها، فوتر یا دکمه‌های سایت وجود داشته باشد.
5. طراحی صفحه خطای ۴۰۴ اختصاصی: کاربر در صورت ورود به آدرس اشتباه باید به صفحات مرتبط راهنمایی شود.
6. عملکرد صحیح جستجوی سایت: فیلترها و نوار جستجو باید نتایج مرتبط را به درستی و بدون تاخیر بازگردانند.
7. سبد خرید و درگاه پرداخت: برای فروشگاه‌ها، مراحل افزودن به سبد، ثبت سفارش و اتصال به درگاه باید کاملاً بی‌نقص باشد.
8. ساختار منوها (Navigation): دسترسی به صفحات اصلی نباید بیش از سه کلیک زمان ببرد.
9. سرعت بارگذاری اولیه: هرچند سرعت دقیق قابل تضمین نیست، اما ساختار کدها باید بهینه‌سازی شده باشد تا کاربر مدت طولانی منتظر نماند.
10. فاوآیکون (Favicon): نماد کوچک سایت باید در تب مرورگر به درستی بارگذاری شده باشد.

بخش دوم: چک لیست محتوا و سئوی پایه (موارد ۱۱ تا ۲۰)

محتوای سایت تنها برای خوانندگان نیست؛ موتورهای جستجو نیز بر اساس همین ساختار شما را قضاوت می‌کنند. بررسی این موارد پیش از تحویل تضمین می‌کند که زیرساخت لازم برای بازاریابی محتوایی را در اختیار دارید.

• ۱۱. پاک‌سازی محتوای تستی: تمام متن‌های آزمایشی (لورم ایپسوم) و تصاویر تستی باید حذف شده باشند.
• ۱۲. بررسی تگ‌های عنوان (Title) و توضیحات متا (Meta Description): تمامی صفحات اصلی باید دارای متادیتای اختصاصی باشند.
• ۱۳. ساختار درست هدینگ‌ها: استفاده منطقی از تگ‌های H1 تا H6 در صفحات، بدون استفاده از چندین H1 در یک صفحه.
• ۱۴. متن جایگزین تصاویر (Alt Text): تصاویر کلیدی سایت باید دارای توضیحات متنی باشند.
• ۱۵. خوانایی متن و کنتراست: رنگ متن‌ها باید نسبت به پس‌زمینه خوانا بوده و فونت‌ها در تمامی دستگاه‌ها لود شوند.
• ۱۶. نقشه سایت (Sitemap.xml): فایل نقشه سایت باید به درستی تولید و در روت سایت قرار گرفته باشد.
• ۱۷. فایل Robots.txt: دسترسی خزنده‌های موتور جستجو باید به درستی تنظیم شده باشد و صفحات مهم مسدود نباشند.
• ۱۸. اطلاعات تماس دقیق: آدرس، ایمیل و شماره تماس، در صفحه تماس با ما و فوتر باید با اطلاعات واقعی کسب‌وکار هم‌خوانی داشته باشد.
• ۱۹. لینک‌سازی به شبکه‌های اجتماعی: آیکون شبکه‌های اجتماعی باید به صفحات صحیح متصل بوده و در تب جدید باز شوند.
• ۲۰. نگارش صحیح و بدون غلط: متن‌های کلیدی و شعارهای تبلیغاتی باید از نظر املایی و نگارشی بی‌نقص باشند.

بخش سوم: چک لیست امنیت و زیرساخت (موارد ۲۱ تا ۳۰)

بخش پنهان اما حیاتی هر وب‌سایت، تنظیمات امنیتی آن است. تحویل گرفتن سایتی که استانداردهای امنیتی را رعایت نکرده، داده‌های کسب‌وکار و مشتریان شما را به خطر می‌اندازد.

1. نصب و فعال‌سازی SSL: دامنه سایت باید حتماً با پروتکل HTTPS بارگذاری شود.
2. تغییر مسیر ایمن (Redirect): تمام آدرس‌های HTTP باید به صورت خودکار به نسخه HTTPS منتقل شوند.
3. امنیت فرم‌ها و CAPTCHA: برای جلوگیری از اسپم، فرم‌های ورود و ثبت‌نام باید به کپچا مجهز باشند.
4. محدودیت تلاش برای ورود: سیستم باید در برابر حملات حدس رمز عبور (Brute Force) ایمن شده باشد.
5. پنهان‌سازی مسیر ورود مدیریت: آدرس صفحه ورود به پنل مدیریت باید از حالت پیش‌فرض تغییر کرده باشد.
6. تنظیمات بک‌آپ‌گیری (Backup): ابزارها یا تنظیمات سرور برای گرفتن نسخه پشتیبان منظم باید فعال باشند.
7. مجوز دسترسی فایل‌ها: سطح دسترسی فایل‌ها و پوشه‌های مهم در سرور باید به درستی محدود شده باشد.
8. ایجاد کاربران با سطح دسترسی مشخص: نباید از نام کاربری پیش‌فرض مانند Admin استفاده شود.
9. رمزنگاری رمزهای عبور: اطلاعات حساس کاربران در دیتابیس نباید به صورت متن ساده (Plain Text) ذخیره شود.
10. محافظت در برابر تزریق کد (SQL Injection): فرم‌ها و فیلدهای جستجو باید در برابر کدهای مخرب مقاوم باشند.

بخش چهارم: چک لیست موارد حقوقی و تحویل مدارک (موارد ۳۱ تا ۴۰)

مشکلات حقوقی معمولاً ماه‌ها پس از اتمام کار خود را نشان می‌دهند. اگر قرارداد شفافی نداشته باشید و مالکیت‌های دیجیتال را تحویل نگیرید، عملاً صاحب کسب‌وکار آنلاین خود نیستید.

• ۳۱. مالکیت صددرصدی دامنه: دامنه باید در پنل شخصی شما و با ایمیل شما ثبت و تایید شده باشد.
• ۳۲. تحویل پنل هاست: نام کاربری و رمز عبور اصلی کنترل‌پنل هاست (مانند سی‌پنل یا دایرکت‌ادمین) باید به شما داده شود.
• ۳۳. دسترسی کامل مدیر سایت (Super Admin): هیچ محدودیتی نباید در پنل مدیریت سایت برای کارفرما وجود داشته باشد.
• ۳۴. تحویل سورس کدها: در پروژه‌های اختصاصی، سورس کدهای پروژه باید بدون هیچ‌گونه قفل‌گذاری تحویل شوند.
• ۳۵. لایسنس ابزارها و افزونه‌ها: اگر افزونه‌های تجاری استفاده شده، مجوز قانونی آن‌ها باید به نام شما یا با اطلاع شما فعال باشد.
• ۳۶. مستندات آموزشی: راهنمای نحوه استفاده از پنل و افزودن محتوا باید به صورت مکتوب یا ویدئویی تحویل گردد.
• ۳۷. شفافیت در قوانین حفظ حریم خصوصی: سایت باید دارای صفحه‌ای برای توضیح قوانین و شرایط استفاده باشد.
• ۳۸. تاییدیه پرداخت‌ها و صورتحساب: دریافت صورتحساب الکترونیکی رسمی پس از پرداخت هزینه.
• ۳۹. قرارداد پشتیبانی فنی: شرایط، مدت زمان و نحوه پاسخ‌گویی برای رفع باگ‌های احتمالی باید مکتوب شده باشد.
• ۴۰. لغو دسترسی‌های موقت: در پایان کار، تمامی دسترسی‌های FTP موقت که برای تیم طراحی باز شده بود، باید بسته شود.

توصیه می‌کنیم برای جلوگیری از ابهامات، حتماً پیش از پرداخت هرگونه وجه، نمونه قرارداد طراحی سایت را مطالعه کنید تا با بندهای ضروری برای حفظ حقوق خود آشنا شوید.

مقایسه نحوه تحویل پروژه استاندارد و غیرحرفه‌ای

جمع‌بندی نهایی

استفاده از این چک لیست طراحی سایت به شما کمک می‌کند تا کنترل کاملی بر سرمایه‌گذاری خود داشته باشید و پلتفرمی بدون نقص را تحویل بگیرید. رایج‌ترین اشتباه کارفرمایان در زمان تحویل پروژه، عدم دریافت مالکیت کامل دامنه و دسترسی مدیریت کل سایت است؛ اشتباهی که باعث می‌شود برای کوچک‌ترین تغییری در آینده، کاملاً وابسته به شرکت طراح بمانید و در صورت قطع همکاری، تمام دارایی دیجیتال خود را از دست بدهید. حتماً پیش از پایان پروژه، این مالکیت‌ها را شخصاً بررسی و تایید کنید.