نمونه قرارداد طراحی سایت؛ بندهایی که باید حتماً باشد
بیشتر اختلاف‌های طراحی سایت از بندهایی می‌آید که در قرارداد نوشته نشده‌اند. پیش از امضا ببینید کدام تعهدها باید روی کاغذ بیاید.
- نوشته
- مهدی رئیسی
- انتشار
- به‌روزرسانی
- زمان مطالعه
- ۹ دقیقه
خلاصهٔ این مقاله با:
فهرست مطالب
یک نمونه قرارداد طراحی سایت خوب دست‌کم این بندها را دارد: موضوع و فهرست دقیق کار، مبلغ و شیوهٔ پرداخت، زمان‌بندی، مالکیت دامنه و کدها، پشتیبانی پس از تحویل، جریمهٔ تأخیر دو طرف، محرمانگی، فسخ و حل اختلاف. فرم آمادهٔ اینترنتی فقط نقطهٔ شروع است؛ پیوست فنی را باید برای پروژهٔ خودتان بنویسید.
این متن مشاورهٔ حقوقی نیست. فهرستی است از بندهایی که در عمل بیشتر دعواها سرشان پیش می‌آید. برای پروژه‌های بزرگ، متن نهایی را یک وکیل هم بخواند.
چرا دانلود نمونه قرارداد طراحی سایت آماده خطرناک است؟
فرم‌های آماده معمولاً برای «هر پروژهٔ نرم‌افزاری» نوشته شده‌اند. برای همین دربارهٔ چیزهایی که در سایت مهم است ساکت‌اند. مثلاً نمی‌گویند دامنه به نام چه کسی ثبت شود. نمی‌گویند طرح ظاهری پیش از کدنویسی تأیید میشود یا نه. چند دور اصلاح طرح مجاز است؟ معلوم نیست.
مشکل اصلی این است که سکوت قرارداد، بعداً به نفع کسی تمام میشود که دسترسیها دست اوست. طبق ماده ۱۰ قانون مدنی، قراردادهای خصوصی اگر خلاف صریح قانون نباشند، برای کسانی که آن را بسته‌اند لازم‌الاجراست. یعنی هرچه در قرارداد بنویسید، همان ملاک است. و هرچه ننویسید، محل بحث.
برای دیدن همه ستون‌ها، جدول را به چپ بکشید.
| موضوع | در فرم آمادهٔ عمومی | در قرارداد مخصوص پروژه |
|---|---|---|
| مالکیت دامنه و هاست | یا نیامده یا مبهم است | ثبت با مشخصات و ایمیل کارفرما، با ذکر صریح |
| تأیید طرح | فقط تحویل نهایی در پایان کار | تأیید طرح ظاهری پیش از شروع کدنویسی |
| پشتیبانی | عبارت کلی «پشتیبانی میشود» | مدت، راه تماس، ساعت پاسخ‌گویی و فرق رفع خطا با امکان جدید |
| فهرست کار | «طراحی یک وب‌سایت» | پیوست فنی با فهرست صفحه‌ها و امکانات |
چک‌لیست ۱۵ بند حیاتی در قرارداد طراحی وب‌سایت
این پانزده بند را در سه دسته آورده‌ایم. پیش از امضا، پیش‌نویسی را که گرفته‌اید کنار این فهرست بگذارید و جلوی هر بند علامت بزنید.
بخش اول: موضوع، مبلغ و زمان‌بندی دقیق
- مشخصات طرفین: برای شخص حقیقی نام و کد ملی و نشانی؛ برای شرکت نام، شناسهٔ ملی و نام کسی که حق امضا دارد. قرارداد با شرکت را کسی امضا کند که واقعاً اختیار امضا دارد.
- موضوع قرارداد: خروجی کار دقیقاً چیست؟ فروشگاه اینترنتی است یا سایت معرفی شرکت؟ با سیستم مدیریت محتوای آماده ساخته میشود یا با کدنویسی اختصاصی؟ اگر هنوز تصمیم نگرفته‌اید، سایت اختصاصی یا قالب آماده را پیش از این مرحله بخوانید.
- مبلغ و شیوهٔ پرداخت: مبلغ نهایی، آنچه در آن هست و آنچه جداست. هاست و دامنهٔ سال اول، افزونه‌های پولی و تمدید سال بعد را صریح بنویسید.
- زمان‌بندی: فقط یک تاریخ تحویل کافی نیست. زمان تحویل طرح، زمان تأیید شما، زمان ساخت و زمان آزمایش را جدا بنویسید.
- تعهد کارفرما برای محتوا: متن، عکس، لوگو و مجوزها را کارفرما تا چه تاریخی می‌دهد؟ اگر دیر بدهد، زمان تحویل به همان اندازه عقب می‌رود. این بند را بیشتر کارفرماها نادیده می‌گیرند و بعد از تأخیر شاکی می‌شوند.
دربارهٔ مبلغ: هزینه به دامنهٔ کار بستگی دارد؛ تعداد صفحه‌ها، امکانات و اینکه طرح اختصاصی باشد یا نه. برای برآورد این را بپرسید: «با همین پیوست فنی، قیمت نهایی چقدر است و کدام درخواست بعدی هزینهٔ جدا دارد؟» پلن‌ها در صفحهٔ تعرفه‌ها آمده است. در جنیس (Genius CS) پرداخت یکجا و پیش از شروع کار است. پیش از پرداخت پیش‌فاکتور می‌گیرید و برای پرداخت، صورتحساب الکترونیکی رسمی صادر میشود. صورتحساب‌های الکترونیکی از راه سامانهٔ صدور صورتحساب الکترونیکی سازمان امور مالیاتی صادر می‌شوند و خریدار هم می‌تواند آن‌ها را در همان سامانه ببیند و تأیید کند.
بخش دوم: مالکیت‌ها و تعهدات فنی مجری
این پنج بند مشخص می‌کند سال بعد، اگر خواستید طراح را عوض کنید، چقدر آزادید.
- مالکیت دامنه و هاست: صریح بنویسید که دامنه با مشخصات و ایمیل کارفرما ثبت میشود و طراح فقط کار فنی ثبت را انجام می‌دهد.
- کدها و پایگاه داده: در طراحی سایت اختصاصی، تحویل کامل فایل‌ها و پایگاه داده بدون قفل یا رمزگذاری را بنویسید. اگر بخشی از کد مال خود طراح است و در پروژه‌های دیگر هم استفاده میشود، حق استفادهٔ شما از آن را هم مشخص کنید.
- الزامات فنی پایه: گواهی SSL، نسخهٔ موبایل، سئوی فنی پایه و نسخهٔ پشتیبان. فهرست را در پیوست بیاورید. برای فروشگاه، سئوی فنی سایت فروشگاهی پیش از راه‌اندازی فهرست کامل‌تری دارد.
- پشتیبانی و رفع خطا: مدت پشتیبانی پس از تحویل، راه ثبت مشکل و ساعت پاسخ‌گویی. مهم‌تر از همه: مرز رفع خطا با امکان تازه. اگر این مرز نوشته نشود، هر درخواست به بحث می‌کشد. صفحهٔ پشتیبانی نمونهٔ روشن بودن این شرایط است.
- آموزش: آموزش کار با پنل، ثبت محصول یا مطلب و پیگیری سفارش‌ها؛ با فایل، ویدئو یا جلسهٔ آنلاین.
بخش سوم: ضمانت‌های اجرایی و حقوقی
- جریمهٔ تأخیر مجری: مبلغ روزانه یا سقف جریمه را عدد بنویسید. طبق ماده ۲۳۰ قانون مدنی، اگر در قرارداد مبلغی برای تخلف تعیین شده باشد، دادگاه نمی‌تواند بیشتر یا کمتر از آن حکم بدهد. پس عدد را با دقت انتخاب کنید.
- جریمه یا اثر تأخیر کارفرما: قرارداد باید دوطرفه باشد. اگر محتوا یا تأیید طرح دیر برسد، زمان تحویل به همان اندازه تمدید شود.
- محرمانگی: طراح به رمزها، اطلاعات مشتریها و برنامههای فروش شما دسترسی دارد. بند محرمانگی باید بگوید این اطلاعات بیرون نمی‌رود، حتی بعد از پایان همکاری.
- فسخ: در چه شرایطی هر طرف می‌تواند قرارداد را فسخ کند؟ مثلاً توقف کار بیش از مدت مشخص، یا اجرا نشدن امکانات پیوست پس از اخطار کتبی. تکلیف کار انجام‌شده و فایل‌ها پس از فسخ را هم بنویسید.
- حل اختلاف: پیش از دادگاه، داوری یک نفر مورد قبول هر دو طرف را پیش‌بینی کنید. نام داور یا روش انتخابش را در قرارداد بیاورید.
مراحل گام‌به‌گام بررسی پیش‌نویس پیش از امضا
پیش‌نویس که رسید، عجله نکنید. این ترتیب جلوی جا افتادن چیزها را می‌گیرد.
- پیوست فنی را کنار بریف خودتان بگذارید و ببینید همهٔ صفحه‌ها و امکانات آمده‌اند یا نه.
- بند مبلغ را بخوانید و هر چیزی را که «جدا حساب میشود» علامت بزنید.
- بندهای مالکیت دامنه، هاست و کدها را پیدا کنید. اگر نیستند، اضافه‌شان کنید.
- یک نفر را از طرف شرکت به‌عنوان تأییدکنندهٔ طرح در قرارداد معرفی کنید تا نظرهای پراکنده کار را عقب نیندازد.
- همهٔ صفحه‌ها و پیوست‌ها را امضا کنید، نه فقط صفحهٔ آخر.
پیوست‌های فنی؛ اسنادی که اعتبار قرارداد را کامل می‌کنند
متن اصلی قرارداد حقوقی است. کیفیت کار را پیوست فنی معلوم می‌کند. پیوست باید فهرست صفحه‌ها، امکانات، درگاه پرداخت، روش‌های ارسال و هر اتصالی به نرم‌افزار دیگر را داشته باشد.
بدون پیوست، عبارت «طراحی یک وب‌سایت» با ساده‌ترین سایت ممکن هم انجام‌شده حساب میشود. فرض کنید در جلسه گفته شده فروشگاه فیلتر رنگ و سایز دارد، ولی در پیوست نیامده. روز تحویل، این قول هیچ پشتوانه‌ای ندارد. هر قولی که در جلسه داده میشود، باید در پیوست نوشته شود. نمونه بریف طراحی سایت نقطهٔ شروع خوبی برای نوشتن همین پیوست است.
نمونهٔ متن چند بند حساس
بیشتر کارفرماها می‌دانند چه بندی لازم است، ولی نمی‌دانند چطور بنویسندش. این چند نمونه را می‌توانید با پروژهٔ خودتان تطبیق دهید. عددها و مدت‌ها را خودتان و با توافق طرف مقابل پر کنید.
- مالکیت دامنه: «دامنهٔ سایت با مشخصات هویتی و نشانی ایمیل کارفرما ثبت میشود و مجری هیچ حقی بر آن ندارد. رمز پنل دامنه در روز ثبت به کارفرما تحویل میشود.»
- تأیید طرح: «مجری پیش از شروع کدنویسی، طرح صفحه‌های اصلی را برای تأیید می‌فرستد. کارفرما حداکثر تا … روز کاری نظر خود را مکتوب اعلام می‌کند. تا … دور اصلاح در این مرحله بدون هزینهٔ اضافه است.»
- تغییرات خارج از قرارداد: «هر امکان یا صفحه‌ای که در پیوست فنی نیامده، پس از برآورد مکتوب زمان و هزینه و تأیید کارفرما انجام میشود.»
- تحویل: «تحویل با صورت‌جلسه‌ای انجام میشود که فهرست دسترسی‌های تحویل‌شده، شامل پنل دامنه، هاست و مدیریت سایت، در آن آمده است.»
بندهای اضافه برای قرارداد فروشگاه اینترنتی
فروشگاه چند مسئولیت دارد که در سایت معرفی نیست. اگر این‌ها در قرارداد روشن نباشند، معمولاً هر طرف فکر می‌کند کار طرف دیگر است. مثلاً یک فروشگاه پوشاک را در نظر بگیرید که روز راه‌اندازی می‌فهمد درگاه پرداخت هنوز وصل نشده، چون هیچ‌کس مسئول گرفتن آن نبوده است.
- اتصال درگاه پرداخت: گرفتن درگاه به نام کسب‌وکار با کارفرماست؛ اتصال فنی آن به سایت با کیست؟
- آماده‌سازی برای اینماد: صفحه‌های لازم مثل تماس، قوانین و شرایط ارسال را چه کسی می‌سازد؟
- روش‌های ارسال و محاسبهٔ هزینهٔ آن: کدام روش‌ها و با چه منطقی؟
- ورود اولیهٔ محصولات: چند محصول را مجری وارد می‌کند و بقیه با کارفرماست؟
برای جزئیات اینماد و درگاه، راه‌اندازی فروشگاه اینترنتی در ایران را ببینید و هر مسئولیتی را که در آن‌جا می‌بینید، در قرارداد به یکی از دو طرف بسپارید.
اشتباهات رایج کارفرمایان در زمان سفارش سایت
اشتباه اول: سقف نداشتن اصلاحات طرح. اگر قرارداد نگوید چند دور اصلاح مجاز است، پروژه در مرحلهٔ طرح ماه‌ها می‌ماند. دو یا سه دور، با فهرست مکتوب اصلاحات در هر دور، عدد معقولی است.
اشتباه دوم: فراموش کردن هزینه‌های سال دوم. تمدید هاست و دامنه، تمدید مجوز افزونه‌ها و هزینهٔ پشتیبانی بعد از دورهٔ رایگان را در قرارداد بیاورید. قیمت طراحی سایت در ۱۴۰۵ تصویر بهتری از این هزینه‌ها می‌دهد.
اشتباه سوم: امضای قرارداد پیش از انتخاب درست طراح. بهترین قرارداد هم طراح بی‌تجربه را خوب نمی‌کند. پیش از رسیدن به قرارداد، چک‌لیست انتخاب شرکت طراحی سایت را مرور کنید.
جمع‌بندی؛ پیش‌گیری بهتر از پیگیری حقوقی است
قرارداد طراحی سایت برای روزی است که همه‌چیز خوب پیش نمی‌رود. هر قول شفاهی را مکتوب کنید، پیوست فنی را جدی بگیرید و بندهای مالکیت را خودتان بخوانید. این سه کار را می‌توانید همین هفته انجام دهید:
- پیش‌نویس قراردادی را که دارید کنار این پانزده بند بگذارید و بندهای جاافتاده را فهرست کنید.
- فهرست صفحه‌ها و امکانات سایت را بنویسید تا به‌عنوان پیوست فنی ضمیمه شود.
- از طراح بپرسید دامنه و هاست با چه مشخصاتی ثبت میشود و جواب را مکتوب بگیرید.
پرسش‌های رایج
آیا در قرارداد طراحی سایت، کدهای سایت به کارفرما تحویل داده میشود؟
در سایت اختصاصی باید بشود و این را صریح در قرارداد بنویسید. در سایت‌سازهای اشتراکی، شما فقط حق استفاده از سرویس را دارید و کدی تحویل نمی‌گیرید.
تمدید هاست و دامنه در قرارداد طراحی سایت با کیست؟
معمولاً هزینهٔ سال اول در مبلغ قرارداد است و تمدید سالهای بعد با کارفرما. قرارداد باید هم این را بگوید و هم اینکه دامنه به نام کارفرما ثبت میشود.
اگر طراح سایت در زمان قرارداد تحویل ندهد چه میشود؟
اگر بند جریمهٔ تأخیر با مبلغ مشخص در قرارداد باشد، همان مبلغ ملاک است. اگر نباشد، باید از راه داوری یا دادگاه خسارت را ثابت کنید که زمان‌برتر است.
در نمونه قرارداد طراحی سایت باید زبان برنامه‌نویسی را نوشت؟
بله، در پیوست فنی. فناوری و سیستم مدیریت محتوا روی هزینهٔ توسعه و اینکه بعداً چه کسی می‌تواند روی سایت کار کند اثر مستقیم دارد.
بند محرمانگی در قرارداد طراحی سایت چه چیزهایی را باید بپوشاند؟
رمزها و دسترسیها، اطلاعات مشتریها، پایگاه داده و برنامههای تجاری شما. مدت تعهد هم باید بعد از پایان همکاری ادامه داشته باشد.
منابع
- قانون مدنی (مواد ۱۰ و ۲۳۰)، مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، بازبینی مهر ۱۴۰۵
- صدور صورتحساب الکترونیکی، سازمان امور مالیاتی کشور، بازبینی مهر ۱۴۰۵
